Vještačka inteligencija(Četvrta industrijska revolucija)?

Vještačka inteligencija(Četvrta industrijska revolucija)?

Iako je do skoro bila naučna fantastika, vještačka inteligencija (AI) je postala sastavni dio naših života, a da toga često nismo ni svjesni. Štaviše, moguće je da je svakodnevno koristite na jedan ili drugi način, a da za to zapravo i ne znate. Vještačka inteligencija predstavlja simulaciju procesa ljudske inteligencije pomoću računarskih sistema. Njene granice se neprestano pomjeraju, a o njoj pričaju svi, ne samo ljudi iz IT sektora, jer mnogi njen nastanak smatraju početkom Četvrte industrijske revolucije.

Procesi vještačke inteligencija imaju tri faze, a to su učenje, rasuđivanje i samokorekcija. Suština vještačke inteligencije se svodi na ideju o sistemu koji uči, koji se mijenja i sam pronalazi zaključke na osnovu velike količine podataka, a da nije eksplicitno programiran da to radi. Umjesto da pišete kod za određeni problem, genirički algortitmi analiziraju podatke a sistem na osnovu istih stvara svoju logiku.

Kako funkcioniše vještačka inteligencija?

Ako želite na brz i jednostavan način da provjerite kako funkcioniše vještačka inteligencija, dovoljno je da započnete razgovor sa Google Assistantom ili Siri.

Iza vještačke inteligencije postoji mnoštvo uređaja koji rade zahvaljujući mašinskom učenju. Ova tehnologija omogućava čuvanje velike količine podataka u  virtuelnoj neuronskoj mreži. Uređaji sa vještačkom inteligencijom pamte iskustva, odnosno pređašnje interakcije. Ta vrsta rada na memorisanju omogućava im da rešavaju probleme i pravilno postupaju kada se suoče sa određenom situacijom.

Ova aktivnost se izvodi pomoću baza podataka i algoritama. Tako složen proces pomaže uređaju da izmjeri važnost problema, ispita moguća rješenja i slične prethodne situacije kako bi učinila pravu stvar. Slično kao i čovjek, vještačka inteligencija može autonomno da uči i da se poboljšava uz pomoć obuke iz podataka ili simulacija.

Upotreba

Zahvaljujući sposobnosti da pomogne, zamijeni ili čak nadmaši ljude u beskonačnom nizu zadataka, nije iznenađujuće što se vještačka inteligencija pojavljuje u sve većem broju industrija. Vještačka inteligencija je računarski sistem sposoban da obavlja zadatke koji obično zahtijevaju ljudsku inteligenciju. Specifične primjene uključuju usku vještačku inteligenciju, prepoznavanje lica i računarski vid.

Vještačka inteligencija prisutna je u svim sektorima, a posbno je značajna njena primjena u obrazovanju, finansijama, proizvodnji i zdravstvu. Tehnologije vještačke inteligencije takođe se mogu naći u osnovi mnogih inovacija. Na primjer, vještački vid omogućava mašini da precizno snimi sadržaj slike, a zatim je automatski klasifikuje prema identifikovanom objektu, boji ili licu.

Autonomni automobili zasnivaju se na računarskom vidu, prepoznavanju slika i dubokom učenju. Mašinsko prevođenje koristi obradu prirodnog jezika. Isto tako, moderni roboti, sposobni za socijalne interakcije sa ljudima ili za automatizaciju fabričkih proizvodnih linija, opremljeni su vještačkom inteligencijom.

Vještačka inteligencija, kao plodno tržište, nesumnjivo će nastaviti da eksponencijalno raste u narednim decenijama. Ovaj razvoj odvija se tolikom dinamikom da su neki veliki industrijalci i naučnici već zabrinuti zbog posljedica koje bi potencijalni nedostatak ljudske kontrole mogao da ima na razvijenu vještačku inteligenciju.

Algoritmi su u stanju da optimizuju svoje procjene tokom obrade. Tako anti-spam filteri postaju sve efikasniji kako korisnik identifikuje neželjenu poruku ili se, u drugom slučaju, bavi lažno pozitivnim rezultatima. U oblasti medicine, na primjer, uticaj AI je značajan, jer već sada omogućava pouzdane dijagnoze koje su ranije bile komplikovane i bolne za pacijenta, kao na primjer kod melanoma, odnosno raka kože, gdje je vještačka inteligencije efikasnija od ljudske.

Mogućnosti

Prepoznavanje govora je u porastu sa virtuelnim asistentima sposobnim za transkripciju riječi formulisanih u prirodni jezik i obradu zahtijeva ili direktnim odgovorom putem sinteze govora, odnosno trenutnim prevođenjem ili podnošenjem zahtjeva po nalogu. 

Mogućnosti koje pruža AI eksponencijalno rastu. Posljednjih godina prešlo se sa jednostavnog chatbota na upotrebu vještačke inteligencije za pomoć u donošenju presudnih odluka, bilo na medicinskom ili vojnom planu.

Uređaji koji se ograničavaju na rješavanje problema spadaju u kategoriju slabe vještačke inteligencije. 

Postoje mnoga polja primjene AI. Prisutna je u kamerama pametnih telefona koje u noćnom režimu omogućavaju prilagođavanje kolorimetrije okolini.

U fotografiji, AI takođe interveniše kako bi se otkrile precizne scene, stabilizovao uređaj ili optimizovala preciznost zuma. Prepoznavanje lica je još jedna tehnologija koju omogućava vještačka inteligencija. Koristi se za prepoznavanje korisnika mobilnog telefona, ali i u većem obimu za identifikaciju ljudi, na primjer, na aerodromima.

AI se takođe uvodi u oblasti vojske, na primjer za donošenje odluka o bespilotnim letjelicama, zatim u finansijskom sektoru tokom procjene rizika od operacije kao što je davanje hipoteke, u medicini, uglavnom za dijagnozu očnih bolesti, u transportu za upravljanje saobraćajem u javnom prevozu, kao i u robotici, video-igrama i industriji, u okviru primjene sistema održavanja za rješavanje problema u proizvodnji.

Čovjek i vještačka inteligencija

Čovjek i vještačka inteligencija

21. vijek je otvorio vrata mnogim izumima. Nove tehnologije danas rastu velikom brzinom a sa njima i njihova primjena. Ali ima i onih starih izuma, neostvarenih snova mnogih naučnika, koji se uzdaju u mogućnost da ovaj eksplozivan rast u inovacijama otvori vrata nečemu što bi iskonski promijenilo svakodnevnicu. To je naravno vještačka inteligencija.

Godinama unazad popularna kultura (filmovi, stripovi) upoznaje je nas sa raznim prikazima i oličenjima vještačke inteligencije, a razvoj u filmskoj industriji samo je olakšao njihov prikaz na velikom platnu. Tako naučna fantastika može i nastoji da se što više dotakne pitanja koje je tema za debatu već decenijama, mogućnost da se stvori vještački um, mašina koja radi i još bitnije, reaguje kao čovjek, odnosno intelektualno biće. O etici ovog poduhvata vodi se polemika otkako je postala ideja o tome.

Inteligencija?

Da bi razumjeli šta je vještačka inteligencija, prvo moramo da odgovorimo na pitanje-šta je to inteligencija? Riječ sa mnogo definicija, ali ovde govorimo o mašinskoj inteligenciji, vještačkoj. Šta je percepcija, kognicija, učenje, svijest? Govorimo o kompjuterima, robotima. Stoga moramo spomenuti Turingov test. To je ništa drugo nego test za kompjutere sa ciljem provjere inteligencije kompjutera, odnosno da li je kompjuter inteligentan (da li razmišlja). Učesnici su kompjuter, čovjek ispitivač i čovjek koji pomaže ispitivaču. Ispitivač postavlja pitanja putem tastature na koja računar i drugi čovjek odgovaraju. Ispitivač može postavljati koja god želi i koliko god želi pitanja i test je završen kada ispitivač oceni da li priča sa kompjuterom ili ne. Cilj drugog čovjeka jeste da pomogne i usmeri ispitivača na tačan odgovor, dok kompjuter nastoji da prevari ispitivača i uvjeri ga da je čovjek. Do sada, ni jedan računar nije prošao ovaj test.

Ovo polje pored odgovora na mnoga naučna, istraživačka, matematička pitanja, ali i na jedno filozofsko. Kako mi sami percipiramo ljudsku inteligenciju. Koje to elemente treba dati mašini da bi se ponašala i ,,razmišljala“ kao čovjek? Došlo se do određenih funkcija kao što je učenje, razumijevanje, rešavanje problema, percepcija i jezik (govor).

Primjena vještačke inteligencije i uticaj na društvo

Mogućnosti, kao što smo naveli, beskrajne. A polemike se vode oko nekoliko segmenata. Prvo i osnovno, da li je vještačka inteligencija prijetnja čovečanstvu i drugo, kako će se razvoj odraziti na sadašnju sitaciju i konkretno poslove koje imamo danas.

Mnogi svetski preduzetnici i IT stručnjaci, poznati naučnici dotakli su se ove teme, i to sa različitim mišljenjima. Pa tako Elon Musk, jedan od najuspešnijih preduzetnika i Stephen Hawking, svetski priznati astrofizičar slažu se da ukoliko nema kontrole nad razvojem vještačke inteligencijemože doći do katastrofičih posledica po čovečanstvo, do granica kakve viđamo na sci-fi filmovima poput Terminatora. 

Vještačka inteligencija i poslovi budućnosti

Ovo je tema za polemisanje, a tema koja se vješto zaobilazi u medijima. Strah je među radnicima da će pojava vještačke inteligencije rezultovati gubitkom miliona radnih mesta. Da li će roboti plaćati porez obzirom da će zauzimati mjesta radnicima? Vlasnicima kompanija jeftinije je da plate mašinu nego radnike koje plaćaju godinama, obučavaju i koji na kraju i dalje prave greške. Kao i u prethodnom slučaju, imamo dva aspekta posmatranja.

Prvi su oni optimistični. Oni veruju da pojava vještačke inteligencije može stvoriti više radnih mesta nego što bi zatvorila. Po procenama nekih ljudi i do 500.000 zanimanja više nego što bi ugasila. To bi značilo da bi se otvarale škole za obuku i učenje ljudi da rade sa i uz ove visoko intelektualne mašine. Ljudi bi rasli i učili uz njih i obrnuto. Po njima nema razloga za brigu.

S druge strane, kao i što bi očekivali, pesimisti se plaše da će mašine preuzeti poslove i time izbrisati određena zanimanja za ljude, i time oštetiti milione. Vještačka inteligencija se već primenjuje u bankarstvu, u medicini se neverovatno mnogo ulaže u nju zbog straha od zaostajanja za svetom. Rutinski poslovi bi mogli potpuno iščezli, poput radnika u određenim fabrikama ili radnici na šalterima.

Ove mašine bi trošile manje, u stanju bi bile da obrađuju ogroman broj podataka u realnom vremenu, pouzdanije bi funkionisale od ljudi ali bi mogli i da ponavljaju isti posao iznova i iznova bez umnog zamora. Naravno, već su nađene i primjene koje čovjek ne bi mogao sam nikako da odradi, a pomažu čovječanstvu kao npr. detektovanje rane faze kancera i slično.